Jak udowodnić związek z polskością?
Zgodnie z art. 195 ust. 1 pkt. 3 Ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli jest osobą o polskim pochodzeniu i zamierza osiedlić się na terytorium Polski na stałe.
Dla ustalenia polskiego pochodzenia stosuje się art. 5 ust. 1-3 Ustawy z dnia 9 listopada 2000 roku o repatriacji. Z powołanych przepisów wynika, iż za osobę polskiego pochodzenia uznaje się osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie następujące warunki:
- Co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej;
- Wykaże ona swój związek z polskością w szczególności poprzez pielęgnowanie polskiej mowy, tradycji i obyczajów
Natomiast zgodnie z Ustawą o Karcie Polaka dokument tej jest wydawany osobie, która wykaże, że jest narodowości polskiej lub posiadała obywatelstwo polskie, lub co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej lub posiadało obywatelstwo polskie, albo przedstawi zaświadczenie organizacji polskiej lub polonijnej działającej na terenie jednego z państw wymienionego w Ustawie potwierdzające aktywne zaangażowanie w działalność na rzecz języka i kultury polskiej lub polskiej mniejszości narodowej przez okres co najmniej ostatnich trzech lat.
Z samego aktu urodzenia sporządzonego w Polsce nie wynika jeszcze, iż osoby tam wymienione posiadały obywatelstwo polskie, jak również należy zauważyć, iż samo posiadanie obywatelstwa polskiego nie świadczy o przynależności narodowościowej.
Obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Pana znajoma powinna więc zadbać o inne dokumenty potwierdzające narodowość polską przodków np. polskie dokumenty tożsamości, akty stanu cywilnego lub ich odpisy albo metryki chrztu poświadczające związek z polskością, dokumenty potwierdzające odbycie służby wojskowej w Wojsku Polskim, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej, dokumenty potwierdzające fakt deportacji lub uwięzienia, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej, dokumenty tożsamości lub inne dokumenty urzędowe zawierające wpis informujący o narodowości polskiej, o rehabilitacji osoby deportowanej, zawierające wpis informujący o jej narodowości polskiej, potwierdzające prześladowanie osoby ze względu na jej polskie pochodzenie.
Istotne w sprawie może okazać się udowodnienie, iż dziadek i babcia Pana znajomej w 1920 roku mieszkali na terytorium polski. Zgodnie z Ustawą z dnia 20 stycznia 1920 roku o obywatelstwie Państwa Polskiego. Z chwilą ogłoszenia ustawy prawo obywatelstwa polskiego służyło każdej osobie bez różnicy płci, wieku, wyznania i narodowości, która:
- jest osiedlona na obszarze Państwa Polskiego, o ile jej nie służy obywatelstwo innego państwa.
- urodziła się na obszarze Państwa Polskiego, o ile nie służy jej obywatelstwo innego Państwa;
- ponadto której na mocy traktatów międzynarodowych obywatelstwo polskie przysługuje.
Z przesłanego przez Pana zapytania wynika, iż w 1997 roku zawarł Pan związek małżeński z obywatelką Polski. W roku 2001-2002 uzyskał Pan zezwolenie na osiedlenie się w związku z pozostawaniem w małżeństwie z obywatelką polski. W roku 2008 związek małżeński jak domniemam został rozwiązaniu poprzez orzeczenie rozwodu.
Z powołanych przez Pana okoliczności wynika, iż spełnia Pan wymagania niezbędne do uznania za obywatela polskiego. Zgodnie z art. 30 Ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 roku o obywatelstwie polskim za obywatela polskiego uznaje się cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od 3 lat na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej lub prawa stałego pobytu, który posiada w Rzeczypospolitej Polskiej stabilne i regularne źródło dochodu oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego.
[wazne]Uznanie cudzoziemca za obywatela polskiego następuje na jego wniosek, a w przypadku małoletniego cudzoziemca – na wniosek jego przedstawicieli ustawowych. Należy również zwrócić uwagę, iż Cudzoziemiec składający wniosek o uznanie go za obywatela polskiego musi załączyć zaświadczenie o znajomości języka polskiego lub zaświadczenie o ukończeniu szkoły w Rzeczypospolitej.[/wazne]
Ponadto w toku przygotowywania wniosku konieczne będzie wpisanie Pana aktu urodzenia do polskich ksiąg stanu cywilnego o ile jeszcze Pan tego nie zrobił. W akcie urodzenia ponadto powinno znaleźć się nazwisko rodowe Pana mamy. W związku z faktem, iż większość zagranicznych aktów urodzenia nie posiada tej informacji konieczne będzie również załączenie dokumentu potwierdzającego tą informację np. akt urodzenia Pana mamy.
Jeżeli natomiast wykazanie, iż nie posiada Pan stałe źródło dochodu, prawo do lokalu mieszkalnego oraz znajomość języka polskiego jest dla Pana utrudnione pozostaje złożenie wniosku do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie obywatelstwa polskiego.
Zwolnienia od obowiązku złożenia urzędowi stanu cywilnego dokumentu potrzebnego do zawarcia małżeństwa udziela sąd na wniosek osoby obowiązanej do złożenia dokumentu. Sprawy te należą do właściwości sądów rejonowych. Wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w braku miejsca zamieszkania – sąd miejsca jego pobytu. Do postępowania z urzędu właściwy jest sąd miejsca, w którego okręgu nastąpiło zdarzenie będące podstawą wszczęcia postępowania. W braku wskazanych wyżej podstaw właściwy będzie Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie. W wypadku gdy sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności albo gdy wymagają tego względy celowości, sąd nad nim przełożony wyznaczy na posiedzeniu niejawnym inny sąd do rozpoznania sprawy w całości lub w części. Wyznaczenie następuje z urzędu albo na przedstawienie sądu właściwego, albo też na wniosek właściwego organu lub osoby zainteresowanej, po wysłuchaniu w razie potrzeby innych osób zainteresowanych.
Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 Kodeksu cywilnego). Są dwa integralnie złączone składniki miejsca zamieszkania: obiektywny, czyli pobyt stały w danej miejscowości (corpus), oraz subiektywny w postaci uzewnętrznionego zamiaru, woli tego pobytu (animus). Łączne występowanie tych składników pozwala wskazać daną miejscowość jako centrum życiowej aktywności osoby, w którym koncentrują się jej interesy osobiste i majątkowe.
Decydujące jest miejsce zamieszkania w chwili złożenia wniosku do Sądu. W omawianej sprawie wniosek powinien zostać więc złożony do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy. W przypadku złożenia wniosku do Sądu Rejonowego w Poznaniu istnieje ryzyko, iż uzna się on za niewłaściwy a sprawa zostanie przekazana do Warszawy co niepotrzebnie przedłuży całą procedurę.
Na marginesie jedynie wspomną, iż faktycznie na termin rozprawy w Warszawie czeka się dłużej jednak z doświadczenia wiem, iż postanowienie wydawane jest na pierwszej rozprawie natomiast w przypadku Sądu w Poznaniu nie zawsze tak bywa.
Zgodnie z Ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci tzw. programem 500+ objęci są również Cudzoziemcy, którzy „posiadającym kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.
[wazne]Ustawodawca więc jako kryterium decydujące o przyznaniu pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie przyjął treści decyzji a konkretnie podstawy udzielenie zezwolenie na pobyt czasowy czy też zezwolenia na pobyt stały lecz adnotację w karacie pobytu.[/wazne]
Zgodnie z Ustawą o cudzoziemcach w karcie pobytu wpisuje się adnotację „dostęp do rynku pracy” w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę; Adnotacja ta jest więc wpisywana na kartach pobytu wydawanych osobą posiadającym zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego.
Co istotne obecnie obowiązująca Ustawa o cudzoziemcach weszła w życie w dniu 1 maja 2014 roku, zaś wcześniej obowiązująca Ustawa o cudzoziemcach nie przewidywała wpisywania adnotacji o dostępie do rynku pracy w karcie pobytu.
Właściwym rozwiązaniem w Pana sprawie będzie wymiana posiadanej karty pobytu i następnie złożenie wniosku o przyznanie pomocy z programu 500+.
W niniejszej sprawie w celu jak najszybszego legalnego zatrudnienia niani dla dziecka należy złożyć wniosek o udzielenie Cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w Polsce oraz rozważyć równoczesne złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę typu A.
W przypadku zezwolenia na pobyt i pracę zostaje ono wydawane na okres 3 lat i nie wiąże się z obowiązkiem wyjazdu za granicę w celu np. odnowienia wizy. Czas oczekiwania jednak na zezwolenia na pobyt czasowy i pracę to okres ok. 6 miesięcy. Natomiast zezwolenia na pracę powinno być wydane w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. Po otrzymaniu zezwolenia na pracę będzie Pan mógł legalnie zatrudniać nianię.
Po otrzymaniu zezwolenia i podpisaniu umowy Pan będzie musiał dokonać rejestracji swojej osoby jako płatnika ZUS a Cudzoziemki jako osoby ubezpieczonej. 1 października 2011 weszła w życie ustawa z 4 lutego 2011 roku o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech. Na mocy tej ustawy można zatrudnić na umowę uaktywniającą nianię, która będzie sprawować opiekę nad dzieckiem w wieku od 20 tygodnia życia do trzech lat. Opieka taka może być sprawowana do ukończenia roku szkolnego, w którym dziecko ukończy 3 rok życia lub w przypadku gdy niemożliwe lub utrudnione jest objęcie dziecka wychowaniem przedszkolnym – do 4 lat. Powołana ustawa nie zawiera żadnych obostrzeń co do braku możliwości zatrudnienia Cudzoziemca.
W razie dodatkowych pytań pozostaję do Pani dyspozycji. Jeżeli Pani miejsce zamieszkania to Województwo Mazowieckie można zlecić nam poprowadzenie całej sprawy 500 zł zezwolenie na pracę, 1000 zł zezwolenie na pobyt i pracę.
Zaledwie kilka dni temu Gazeta Wyborcza pisała o alarmującej sytuacji na przejściu granicznym w Terespolu. Jak czytamy w artykule Gazety Wyborczej „Jeśli osoba przy funkcjonariuszu oświadczy, że powodem przyjazdu do Polski jest zagrożenie, obawa o życie czy zdrowie, prześladowanie z różnych powodów, to funkcjonariusz przyjmuje taki wniosek – zapewnia A. Marek”.
Podobną sielankową wizję rzeczywistości buduje Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców „Polska ma przygotowane różne warianty planów kryzysowych na wypadek ewentualnego nagłego wzrostu liczby uchodźców – zapewnia szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców Rafał Rogala. Od stycznia o ochronę międzynarodową wystąpiło 6,8 tys. osób, status uchodźcy otrzymało 249”.
W dniach 17-18 października 2015 roku gościłem w mieście Terespol i widziałem na własne oczy skalę problemu, jak również „wariant planu kryzysowego”. Wariant bardzo prosty – aby nie mieć problemu z osobami ubiegającymi się o nadanie statusu uchodźcy należy pozbawić ich wszelkich prawa, potraktować gorzej niż zwierzęta i odesłać z powrotem a w oficjalnych dokumentach zataić, iż chciały złożyć wniosek o nadanie statusu uchodźcy.
Tylko w dniu 18 października 2015 roku porannym pociągiem z Brześcia do Terespola przyjechało ok. 131 obywateli Rosji, głównie Czeczenów w celu starania się o nadanie statusu uchodźcy w śród tych osób byli również moi Mocodawcy, którzy bezskutecznie starają się złożyć wniosek o nadania statusu uchodźcy od początku października. Bez środków do życia tułają się codziennie od Brześcia do Terespola i z powrotem w nadziei na przyjęcie ich wniosku.
Jak się okazało złożenie wniosku jest nie możliwe. Jako pełnomocnik nie zostałem nawet dopuszczony do swych Klientów a z ich relacji wynika, że Straż Graniczna wprost im uświadomiła, że „żaden prawnik im nie pomorze a ich wniosek nie zostanie przyjęty” (swoją drogą wniosek złożyli drogą mailową i jedynie powinni uzupełnić braki formalne przedmiotowego wniosku). Funkcjonariusz Straży Granicznej w Terespolu wprost powiedział mi, że „mają swoje procedury” i wniosków nie przyjmują.
Jako prawnik nigdy nie uważałem, iż przepisy prawa w Polsce są w pełni przestrzegane. Działania Straży Granicznej w Terespolu to nie jedynie łamanie przepisów wynikających z ustaw ale przede wszystkim takie działania Straży Granicznej godzą w umowy międzynarodowe i podstawowe prawa człowieka. Straż Graniczna nie jest organem uprawnionym do rozpoznawania zasadności składanych wniosków jej zadaniem jest jedynie przyjęcie wniosku i przekazanie go do Urzędu Do Spraw Cudzoziemców.
[wazne]Warto w tym miejscu przytoczyć brzmienie art. 231 Kodeksu karnego „Funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.”[/wazne]
Na marginesie sprawy należy wskazać, iż postępowanie Straży Granicznej w Terespolu w konsekwencji bardzo często prowadzi do umieszczenia Cudzoziemca w zamkniętym ośrodku dla cudzoziemców. W jednym z postanowień Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskiej czytamy „W wyniku sprawdzenia w dostępnych bazach danych, ustalono iż Cudzoziemiec trzynaście razy stawiał się na granicy nie deklarując chęci ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Polski. W związku z powyższym, iż nie spełniał warunków wjazdu i pobytu na terytorium RP, otrzymywał decyzję o odmowie wjazdu. Wskazane powyżej kilkunastokrotne próby wjazdu na terytorium RP wskazują, że zachodzi uzasadnione podejrzenie, iż w/w nie przybył do Polski w celu poszukiwania ochrony przez prześladowaniem, bądź wyrządzeniem poważnej krzywdy, lecz w innych celach”.
Zachęcam wszystkich czytelników do udostępniania niniejszego artykułu w celu nagłośnienia wyjątkowo ciężkiej sytuacji uchodźców na przejściu granicznym w Terespolu. Zapraszam jednocześnie do komentowania artykułu i opisania swoich historii.
Zgodnie z przepisami Ustawy o cudzoziemcach zezwolenie na pobyt czasowy udzielane jest Cudzoziemcowi, który wykaże, iż uzasadniony jest jego pobyt na terytorium Polski przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy powinien być złożony najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu cudzoziemca w Polsce i wówczas pobyt Cudzoziemca uznaje się za legalny do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia stała się ostateczna.
[wazne]Bez wątpienia powodem udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy jest ochrona życia rodzinnego cudzoziemca. Zgodnie z art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji.[/wazne]
Ochronie tej podlega nie tylko małżeństwo ale również związki nieformalne. W przypadku związków nieformalnych konieczne jest – w oparciu o ocenę stanu faktycznego – stwierdzenie, iż życie takie realnie istnieje w konkretnej sytuacji.
W Pana sytuacji w celu przedłużenia pobyt w Polsce zasadne wydaje się złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W toku postępowania poza wykazaniem związku z Pana partnerką konieczne będzie również wykazania, iż posiada Pan stałe i regularne źródło dochodu w tym celu zasadne będzie podpisanie umowy renty z Pana wybranką w której zobowiąże się ona do płacenia określonej kwoty miesięcznie przez okres Pana pobytu w Polsce.
Istnieje możliwość zlecenia poprowadzenia Pana sprawy naszej Kancelarii – koszt poprowadzenia sprawy, bez uwzględnienia opłat administracyjnych, wynosi 1500 zł.
Niestety obawiam się, iż Pana plan zawarcia związku małżeńskiego w październiku tj. zgromadzenie wszystkich dokumentów w zaledwie 2-3 miesiące jest mało prawdopodobny o ile nie niemożliwy.
Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt. 3 Prawa o aktach stanu cywilnego Cudzoziemiec zamierzający zawrzeć małżeństwo składa m.in. dokument stwierdzający, że zgodnie z właściwym prawem może zawrzeć małżeństwo, chyba że na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. Nr 80, poz. 432 oraz z 2014 r. poz. 827) jego możność zawarcia małżeństwa jest oceniana na podstawie prawa polskiego.
Jeżeli otrzymanie dokumentu, o którym mowa powyżej, napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd w postępowaniu nieprocesowym na wniosek cudzoziemca może go zwolnić od złożenia tego dokumentu. W postępowaniu o zwolnienie cudzoziemca od złożenia dokumentu sąd na podstawie właściwego prawa ustala, czy osoba ta może zawrzeć małżeństwo.
Według uchwały Sądu Najwyższego z 22 czerwca 1972 r. (III CZP 34/72, LexPolonica nr 312209, OSNCP 1973, nr 4, poz. 52; PiP 1974, s. 166 z glosą J. Jakubowskiego) w postępowaniu o zwolnienie cudzoziemca od przedstawiania dowodu zdolności do zawarcia małżeństwa sąd obowiązany jest oceniać zdolność cudzoziemca do zawarcia małżeństwa nie tylko w świetle jego prawa ojczystego, ale również z punktu widzenia zgodności tego prawa z podstawowymi zasadami porządku prawnego w Polsce (por. także orz. SN z 26 sierpnia 1974 r., I CR 608/74, LexPolonica nr 330596, OSPiKA 1976, poz. 141 z glosą M. Tomaszewskiego).
Sprawa o zwolnienie Cudzoziemca od złożenia dokumentu jest sprawą z zakresu prawa rodzinnego a więc Sąd w pierwszej kolejności bada wniosek pod względem formalnym a jeżeli nie zawiera żadnych braków wyznacza termin rozprawy. W zależności od Sądu cała procedura trwa od 3-6 miesięcy pod warunkiem, iż złożony wniosek nie zawiera żadnych braków tj. został prawidłowo napisany, uiszczono opłatę sądową oraz dołączono niezbędne załączniki.
[wazne]Ponadto zgodnie z art. 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżeństwo przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego nie może być zawarte przed upływem miesiąca od dnia, kiedy osoby, które zamierzają je zawrzeć, złożyły kierownikowi urzędu stanu cywilnego pisemne zapewnienie, że nie wiedzą o istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie tego małżeństwa. Jednakże kierownik urzędu stanu cywilnego może zezwolić na zawarcie małżeństwa przed upływem tego terminu, jeżeli przemawiają za tym ważne względy.[/wazne]
Miesięczny okres wyczekiwania na zawarcie związku małżeńskiego może zostać skrócony na podstawie zezwolenia kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli przemawiają za tym ważne względy. Jako ważne względy wskazuje się w doktrynie przede wszystkim ciążę kobiety mającej zawrzeć małżeństwo, zwłaszcza jeżeli termin zawarcia małżeństwa po upływie wyznaczonego terminu pokrywa się z terminem porodu (por. A. Zielonacki, Zawarcie małżeństwa…, s. 41; G. Jędrejek, Kodeks rodzinny…, komentarz do art. 4, nb 4). Na skrócenie biegu terminu mogą też wpływać takie okoliczności, jak choroba jednej ze stron albo członka ich rodziny, planowany pobyt w szpitalu czy nagła konieczność wyjazdu za granicę (A. Zielonacki, Zawarcie małżeństwa…, s. 41; A. Zielonacki, w: Kodeks rodzinny…, komentarz do art. 4, nb 5; K. Piasecki, w: Kodeks rodzinny…, komentarz do art. 4, nb 1; K. Pietrzykowski, w: Kodeks rodzinny…, komentarz do art. 4, nb 4). Nie wydaje się natomiast zrozumiałe, dlaczego powodem takim miałaby być per se „potrzeba szybkiego uregulowania stosunków majątkowych" (K. Gromek, Kodeks rodzinny…, komentarz do art. 4, nb 1).
Wniosek do Sądu można wysłać pocztą lub złożyć przez pełnomocnika. Jednak sam charakter sprawy z zasady wymaga obecności stron na posiedzeniu Sądu w celu ich przesłuchania czy nie istnieją przesłanki do oddalenia wniosku.
Sprawa nie jest prosta, ale jest do załatwienia mając na uwadze zamiar zawarcia przez Państwa związku małżeńskiego. Przesłanką udzielenia w Polsce zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi jest m.in. pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polski.
W chwili obecnej najlepiej, aby Pani narzeczony zamieszkał w Polsce i rozpoczął procedurę mającą na celu legalizację jego pobytu. Z jednej strony konieczne jest skompletowanie dokumentów niezbędnych do zawarcia związku małżeńskiego a z drugiej strony konieczne jest złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt w Polsce u Wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania Cudzoziemca.
Należy zauważyć, iż Ustawa o cudzoziemcach, co do zasady chroni osoby pozostające zarówno w nieformalnych związkach, jak również w związkach formalnych przez ewentualną deportacją z Polski w sytuacji gdy naruszyłoby to prawo Cudzoziemca do życia w rodzinie.
Przykładowo w art. 330 Ustawy o cudzoziemcach wskazano, iż cudzoziemcowi udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do jej udzielenia, lub cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy.
Ponadto zgodnie z art. 303 Ustawy o cudzoziemcach decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy.
Kompleksowy koszt poprowadzenia sprawy wynosiłby 5000 zł. 2500 zł płatne przy podpisaniu umowy oraz 2500 zł po zalegalizowaniu pobytu Pani narzeczonego w Polsce.
Opisana przez Panią sytuacja nie jest prosta i wymaga sporego zaangażowania w celu jej pomyślnego rozwiązania, jednak nie jest to sytuacja beznadziejna, której nie można w sposób pomyślny dla Państwa rozwiązać.
Zgodnie z art. 105 Ustawy o cudzoziemcach cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z powyższego przepisu wynika, iż złożenie wniosku mającego na celu legalizację pobytu cudzoziemca w Polsce wymaga osobistej czynności cudzoziemca, co do której cudzoziemiec nie może udzielić pełnomocnictwa. Natomiast druga przesłanka z powołanego przepisu nie ma dla Państwa większego znaczenia albowiem pomimo nielegalnego pobytu w Polsce udziela się zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi będącemu małżonkiem obywatelki polski.
Na obecnym etapie najważniejszy jest przyjazd Pani narzeczonego do Polski i rozpoczęcie z jednej strony procedury mającej na celu zalegalizowanie pobytu narzeczonego a z drugiej zawarcie związku małżeńskiego.
W sytuacji odmowy wydania dokumenty niezbędnego do zawarcia związku małżeńskiego przez Ambasadę Algierii w Polsce konieczne będzie wystąpienie z wnioskiem do Sądu Rejonowego właściwego dla miejsca pobytu w Polsce cudzoziemca w celu wydania postanowienia zwalniającego go z tego obowiązku. W przypadku odmowy wydania dokumentu należy poprosić Ambasadę Algierii o pisemną odmowę wydania dokumentu w celu przedstawienia Sądowi. Jak słusznie wspomniała Pani w pytaniu Cudzoziemiec musi posiadać swój akt urodzenia oraz zaświadczenie o stanie cywilnym.
Nie widzę przeszkód do zawarcia związku Konkordatowego, ale należy również rozważyć zawarcie związku małżeńskiego cywilnego a następnie wzięcie ślubu kościelnego w celu przyspieszenia procedury związanej z małżeństwem.
Koszt poprowadzenia całej procedury związanej z legalizacją pobytu Pani partnera w Polsce wynosi 4000 zł. 2000 zł płatne przy podpisaniu umowy oraz 2000 zł po uzyskaniu decyzji legalizującej pobyt cudzoziemca w Polsce. Ponadto należy liczyć się z dodatkowymi kosztami takimi jak: 340 zł opłata skarbowa od wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, 100 zł opłata sądowa w przypadku konieczności złożenia wniosku, etc.
Nadmieniam, iż nasza Kancelaria Prawna posiada bogate doświadczenie w legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce w tym legalizacji pobytu osób nielegalnie przebywających na terenie Polski.
Zgodnie z art. 159 Ustawy o cudzoziemcach zezwolenie na pobyt czasowy w celu połączenia z rodziną jest wydawane członkom rodziny w sytuacji, gdy cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie „niebieskiej karty” lub przebywa w Polsce, co najmniej przez okres 2 lat na podstawie kolejnych zezwoleń na pobyt czasowy, w tym bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny – na podstawie zezwolenia udzielonego mu na okres pobytu nie krótszy niż 1 rok.
Z powyższych regulacji wynika, iż co do zasady Pana rodzina nie spełnia wymagań do uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia z rodziną nie oznacza to jednak, iż takie zezwolenie nie będzie udzielone. Zgodnie, bowiem z Ustawą o cudzoziemcach zezwolenie na pobyt czasowy udzielane jest cudzoziemcowi, jeżeli wykaże, iż jego pobyt w Polsce jest konieczny przez okres dłuższy niż 3 miesiące w ciągu roku – bez wątpienia wspólny pobyt z mężem jest takim powodem.
Najważniejsze, o czym powinien Pan pamiętać to posiadanie wystarczających środków na utrzymanie Pana i rodzinny. Zgodnie, bowiem z art. 188 Ustawy o cudzoziemcach zezwolenie na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności udzielane jest cudzoziemcowi pod warunkiem, iż wykaże, że posiada źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu.
[wazne]Po odjęciu kosztów mieszkania z Pana umowy o pracę powinno zostać około 500 zł na każdego z członków rodzinny. Do wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę należy również dołączyć akty urodzenia dzieci oraz akt małżeństwa wraz z tłumaczeniem przysięgłym.[/wazne]
Poprowadzenie całej sprawy można zlecić również naszej Kancelarii koszt poprowadzenia Pana sprawy i całej rodzinny wynosi 2000 zł.
Zgodnie z art. 100 Ustawy o cudzoziemcach Wojewoda odmawia udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w sytuacji, gdy złożył wniosek podczas nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium nielegalnie.
[wazne]Pobyt nielegalny Cudzoziemca, który stanowi podstawę wydania decyzji odmownej, najogólniej mówiąc oznacza pobyt Cudzoziemca wbrew przepisom, które regulują pobyt Cudzoziemców na terytorium Polski.[/wazne]
Ustawa o cudzoziemcach przewiduje jednak kilka wyjątków od powyższej zasady, które otwierają możliwość legalizacji pobytu Pani wybranka. Mianowicie w pierwszej kolejności należy wskazać, iż nielegalny pobyt Cudzoziemca nie można stanowić wyłącznej podstawy odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy Cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego.
[wazne]Ponadto Ustawie o cudzoziemcach, która weszła w życie w dniu 1 maja 2014 roku dodatkowo wprowadzono jeszcze dwie sytuacje, w których zezwolenie na pobyt czasowy jest udzielane w sytuacji gdy pobyt cudzoziemca jest w Polsce nielegalny.[/wazne]
Mianowicie zgodnie z art. 160 Ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt czasowy można udzielić cudzoziemcowi prowadzącemu życie rodzinne w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, z późn. zm.), z zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelem polskim lub obywatelem innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, z którym przebywa wspólnie na tym terytorium.
W mojej ocenie fakt posiadania dziecka i sprawowanie opieki nad nim oraz pozostawanie w związku konkubenckim z obywatelką Polski przemawia za udzieleniem Pani partnerowi zezwolenia na pobyt czasowy.
Warto również rozważyć poczynienie przygotowań do zawarcia związku małżeńskiego, gdzie kwestia nielegalnego pobytu męża będzie problemem marginalnym nie mającego żadnego znaczenia dla sprawy.
W razie dodatkowych pytań pozostaję do Pani dyspozycji, jednocześnie wskazuję, iż istnieje możliwość zlecenia nam poprowadzenia przedmiotowej sprawy – legalizacji pobytu narzeczonego. Koszt poprowadzenia sprawy wynosi 3000 zł tj. 1500 zł płatne po podpisaniu umowy oraz 1500 zł płatne po uzyskaniu pozytywnej decyzji w sprawie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż uzyskanie obywatelstwa przez Pana żonę to bardzo długi proces, który wiąże się ze spełnieniem określonych w Ustawie o obywatelstwie wymagań tj. w szczególności uzyskania wcześniej zezwolenia na pobyt stały w Polsce.
Niestety po wejściu Ustawy o cudzoziemcach w dniu 1 maja 2014 roku wprowadzono szereg niekorzystnych zmian, które w mojej ocenie są niezgodne z konstytucją nie mniej na chwile obecną nie zapadło rozstrzygnięcie w tej materii.
Zgodnie z Ustawą o cudzoziemcach żona obywatela polski może ubiegać się o zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce ze względu na zawarty związek małżeński, jednakże wniosek należy złożyć osobiście u wojewody właściwego dla miejsca pobytu cudzoziemca. Ponadto zgodnie z art. 100 Ustawy o cudzoziemcach udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy m.in. nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
Podstawowym problemem w Pana sprawie jest, więc w pierwszej kolejności uzyskanie wizy dla żony, która pozwoli jej na wjazd do Polski a jeśli to nastąpi pojawia się kolejny problem tj. miejscem zamieszkania żony i Pana nie jest Polska a więc sprawę powinien rozstrzygać kraj właściwy dla Państwa miejsca pobytu.
Zwracam również uwagę, iż w trakcie procedury mającej na celu udzielenie Pana żonie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce organ bada czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przepisów prawa. W postępowaniu, o którym mowa powyżej, w szczególności ustala się, czy okoliczności sprawy wskazują na to, że:
- jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynikało to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub danej grupie społecznej;
- małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa;
- małżonkowie nie zamieszkują wspólnie lub nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego;
- małżonkowie nie spotkali się przed zawarciem małżeństwa;
- małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga;
- małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności ich dotyczących;
Zgodnie z art. 121 Ustawy o cudzoziemcach cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę powiadamia pisemnie wojewodę właściwego ze względu na miejsce swojego aktualnego pobytu, w ciągu 15 dni roboczych, o utracie pracy u któregokolwiek z podmiotów powierzających wykonywanie pracy, wymienionych w zezwoleniu.
Zgodnie natomiast z art. 101 Ustawy o cudzoziemcach zezwolenie na pobyt czasowy cofa się cudzoziemcowi, jeżeli ustał cel pobytu, który był powodem udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Nie można jednak cofnąć zezwolenia na pobyt czasowy w okresie 30 dni od daty rozwiązania umowy o pracę, jeżeli cudzoziemiec powiadomił Wojewodę o utracie pracy.
W mojej ocenie poza szukaniem nowej pracy niezależnie powinna Pani wystąpić o udzielenie zezwolenia na pobyt stały ze względu na posiadania Karty Polaka oraz zamiar osiedlenia się w Polsce (art. 195 pkt. 1 ust. 9 Ustawy o cudzoziemcach).
[wazne]Ustawa o Karcie Polaka w art. 7 stanowi, że przyznanie Karty Polaka nie oznacza nabycia polskiego obywatelstwa, ani stwierdzenia polskiego pochodzenia, w rozumieniu przepisów odrębnych. Karta Polaka nie jest dokumentem uprawniającym do przekraczania granicy, ani do osiedlania się na terytorium RP. Znaczenie temu aktowi prawnemu – w kontekście ubiegania się o zezwolenie na pobyt stały – przypisuje dopiero ustawa z 12.12.2013 r. o cudzoziemcach – w art. 195 ust. 1 pkt 9 (materialnoprawna przesłanka uzyskania zezwolenia na pobyt stały). Ustawa o cudzoziemcach, która weszła w życie w dniu 1 maja 2014 r. w sposób znaczący zmieniła sytuację prawną osób posiadających Kartę Polaka. Nadmieniam, iż Ustawa o cudzoziemcach mówi jedynie o zamiarze osiedlenia się w Polsce nie stawia więc żadnych dodatkowych warunków tj. chociażby posiadanie pracy w Polsce.[/wazne]
W mojej ocenie nawet gdyby Wojewoda wszczął postępowanie w sprawie cofnięcie zezwolenia na pobyt czasowy to zanim zostanie ono ukończone uda się Pani uzyskać zezwolenie na pobyt stały.
Poruszony przez Pana problem reguluje Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 roku o obywatelstwie polskim. Zgodnie z art. 30 Ustawy o obywatelstwie polskim za obywatela polskiego uznaje się cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co najmniej od 3 lat na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej lub prawa stałego pobytu, który posiada w Rzeczypospolitej Polskiej stabilne i regularne źródło dochodu oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego.
Dodatkowo cudzoziemiec ubiegający się o uznanie za obywatela polskiego jest obowiązany posiadać znajomość języka polskiego potwierdzoną urzędowym poświadczeniem, o którym mowa w art. 11a ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999, z późn. zm.), świadectwem ukończenia szkoły w Rzeczypospolitej Polskiej lub świadectwem ukończenia szkoły za granicą z wykładowym językiem polskim.
Uznanie cudzoziemca za obywatela polskiego następuje na jego wniosek, a w przypadku małoletniego cudzoziemca – na wniosek jego przedstawicieli ustawowych. Przedmiotowy wniosek składa się do wojewody właściwego dla miejsca zamieszkania cudzoziemca wraz z wypełnionym formularzem oraz dokumentami potwierdzającymi spełnienie przesłanek do uznania cudzoziemca za obywatela polski.
Zakładając, iż Pana znajomy posiada pracę oraz tytuł prawny do lokalu pozostaje mu jedynie zdanie egzaminu z języka polskiego – znajomość na poziomie podstawowym. Zgodnie z Ustawą o szkolnictwie wyższym ukończenie studium języka polskiego nie może być traktowane, jako ukończenie szkoły w Polsce.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje prawo do ochrony zdrowia, jednak nie zawsze jest to prawo do bezpłatnych, czyli finansowanych ze środków publicznych, świadczeń opieki zdrowotnej.
Zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) prawo do świadczeń w Polsce mają osoby ubezpieczone obowiązkowo, osoby ubezpieczone dobrowolnie i inne osoby – po spełnieniu warunków określonych w tej ustawie.
Zgodnie z art. 6 Ustawy o Karcie Polaka jej posiadacz, jeżeli nie posiada ubezpieczenie zdrowotnego, ma prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w stanach nagłych, w zakresie określonym w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), chyba że umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, przewiduje zasady bardziej korzystne. Ponadto w przypadku gdy posiadacz Karty Polska zamieszkuje w Polsce może korzystać z opieki zdrowotnej w okresie ciąży, porodu lub połogu.
Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410 z późn. zm.) stan nagłego zagrożenia zdrowotnego jest to stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu lub uszkodzenie ciała lub utrata życia, wymagający podjęcia natychmiastowych medycznych czynności ratunkowych i leczenia.
Natomiast w sytuacji podjęcia pracy Pana narzeczona będzie posiadała ubezpieczenie zdrowotne i tym samym będzie mogła korzystać z świadczeń zdrowotnych finansowanych z NFZ. Cudzoziemiec posiadający Kartę Polaka może podejmować na terenie Rzeczypospolitej Polskiej legalną pracę bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę. Co do zasady z ubezpieczenie zdrowotnego można korzystać od dnia zgłoszenia osoby przez płatnika składek.
Kancelaria Prawna Karta Pobytu dbając o najwyższe standardy obsługi Cudzoziemców w Polsce począwszy od maja bieżącego roku co najmniej raz w miesiącu będzie interweniowała w sprawie nadużyć ze strony organów prowadzących postępowanie oraz niespójności przepisów prawa w zakresie spraw Cudzoziemców. Rozpoczynamy od wystąpienia w sprawie wydania opinii prawnych w zakresie zawierania umów o pracę z Cudzoziemcami. Już za tydzień będziemy interweniowac w sprawie wydłużenia terminów wydaniwa decyzji przez Wojewodę Mazowieckiego.
Warszawa, dnia 14 maja 2015 r.
Główny Inspektorat Pracy
Ul. Barska 28/30
02-315 Warszawa
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
Nowogrodzka 1/3/5
00-513 Warszawa
WNIOSEK O WYDANIE OPINII PRAWNEJ
Niniejszym zwracam się z prośbą o wydanie pisemnej opinii prawnej:
- Czy można zawrzeć z cudzoziemcem więcej niż dwie umowy na czas określony?
- Czy składając wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy Pracodawca musi przedstawić umowę o pracę zawartą z cudzoziemcem a jeśli tak czy w umowie o pracę można zawrzeć warunek, iż nie zostaje ona nawiązana w sytuacji gdy Wojewoda nie udzieli zezwolenia na pobyt i pracę lub datę jej rozpoczęcia uzależnić od daty wydania decyzji w sprawie?
UZASADNIENIE
Powyższe pytania pojawiły się na tle Cudzoziemca spoza Unii Europejskiej zatrudnionego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie umowy o pracę na czas określony. Pierwsza umowa została zawarta na okres od 1 marca 2014 roku do dnia 15 lutego 2015 roku, druga umowa o pracę została zawarta na okres od dnia 16 lutego 2015 roku do dnia 30 lipca 2015 roku – zgodnie z uzyskanymi zezwoleniami na pracę.
Zgodnie z art. 251 Kodeksu pracy zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z zawarciem umowy o pracę na czas nieokreślony, jeżeli poprzednio strony dwukrotnie zawarły umowę o pracę na czas określony na następujące po sobie okresy, o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej umowy o pracę nie przekroczyła 1 miesiąca.
Natomiast Wojewodowie prowadzący postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę obligują cudzoziemca do złożenia wraz z wnioskiem o zezwolenia na pobyt i pracę umowy zawartej z pracodawcą na okres planowanego wykonywania pracy tj. nie więcej niż 3 lata oraz z datą przyszłą.
Powyższa sytuacja w ocenie Wnioskodawcy wymusza na pracodawcy z jednej stronie łamanie obowiązujących przepisów prawa pracy poprzez zawierania trzech i więcej umów na czas określony, jak również godzi w interes pracodawcy polegający na nawiązaniu stosunku pracy w sytuacji, gdy nie ma on pewności, co do otrzymania zezwolenia na pracę przez Cudzoziemca. Nadmieniam, iż w ocenie Wojewodów umów o pracę nie można zawrzeć pod warunkiem. W sytuacji odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę cudzoziemcowi lub opóźnienia w wydaniu tej decyzji dochodzi do sytuacji, w której pracodawca nawiązał stosunek pracy z cudzoziemcem wbrew obowiązującym regulacją prawnym.
Niniejszym zwracam się z prośbą o pisemną interpretację regulacji prawnym w tym zakresie.
Z poważaniem
Dariusz Kostyra