Zgodnie z Ustawą z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin obywatelowi UE przysługuje prawo pobytu przez okres dłuższy niż 3 miesiące, w przypadku gdy jest małżonkiem obywatela polskiego.
Zgodnie z art. 21 powołanej ustawy przy składaniu wniosku o zarejestrowanie pobytu lub wydanie karty pobytu członka rodziny obywatela UE okazuje się ważny dokument podróży. Obywatel UE może okazać inny ważny dokument potwierdzający jego tożsamość i obywatelstwo.
W mojej ocenie paszport posiadany przez Pana żonę jest nadal ważny. Nie jestem specjalistą z zakresu prawa rumuńskiego nie mniej pierwsze słyszę, aby jakiekolwiek przepisy w którymkolwiek z krajów powodowały automatyczne unieważnienie paszportu w przypadku zmiany nazwiska.
Co do zasady w takim przypadku ustawa nakłada jedynie obowiązek wymiany paszportu przez cudzoziemca a dopiero uchybienie temu terminowi powoduje utratę ważności paszportu. Podobnie czyni to polska ustawa. Zgodnie z art. 18a Ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych w przypadku zmiany lub konieczności sprostowania danych zamieszczonych w dokumencie paszportowym osoba posiadająca ważny dokument paszportowy jest obowiązana wystąpić o jego wymianę niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji administracyjnej lub prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego zmianę albo sporządzenia aktu małżeństwa stwierdzającego zmianę nazwiska, a w przypadku małżeństwa zawartego przed konsulem lub organem zagranicznym – od dnia doręczenia odpisu aktu małżeństwa.
[wazne]Natomiast w zakresie utraty ważności paszportu następuje dopiero po upływie 60 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji administracyjnej lub prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego zmianę danych albo sporządzenia aktu małżeństwa stwierdzającego zmianę nazwiska, a w przypadku małżeństwa zawartego przed konsulem lub organem zagranicznym – od dnia doręczenia odpisu aktu małżeństwa. W przypadku obywateli polskich przebywających za granicą termin wynosi 4 miesiące.[/wazne]
Nie mniej wymiany paszportu należy dokonać jak najszybciej bo o ile w tym konkretnym przypadku w mojej ocenie urzędnik nie ma racji to jednak problem nieaktualnych danych w paszporcie będzie co pewne czas powracał. PESEL Pana żonie zostanie nadany w trakcie meldowania jej w Polsce po zameldowaniu bez problemu dopisze Pan również żonę do swojego ubezpieczenia zdrowotnego.
Obawiam się, iż z punktu widzenia bardziej praktycznego i wiele szybciej dokonają Państwo wymiany paszportu w ambasadzie Rumunii niż jak będziecie Państwo przechodzi przez procedurę odwoławczą w przypadku każdego urzędu.
Natomiast do uzyskania obywatelstwa przez Pana żonę to jeszcze bardzo daleka droga. Po uzyskaniu prawa pobytu będzie musiała uzyskać prawo pobytu stałego a dopiero kolejny etap to uzyskanie polskiego obywatelstwa tj. po około 5 latach życia w związku małżeńskim.